ஊர்த்துவ தாண்டவ மூர்த்தி என்பது சிவபெருமான் தனது ஒரு காலை (வலது கால்) தலைக்கு மேல் உயர்த்தி, வானை நோக்கி (ஊர்த்துவமாக) ஆடினார். காளியின் கர்வத்தை அடக்க சிவனார் ஆடிய இந்த உக்கிர தாண்டவம் சப்த தாண்டவங்களுள் ஒன்றாகும்.
இது திருவாலங்காடு, சிதம்பரம், மதுரை போன்ற தலங்களில் சிறப்பிக்கப்படுகிறது, மேலும் இது நாட்டிய சாஸ்திரத்தில் ‘லலாட திலகம்’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
முக்கிய தகவல்கள்:
பொருள்: ‘ஊர்த்துவ’ என்றால் மேலே, ‘தாண்டவம்’ என்றால் ஆடல். காலை உயர்த்தி ஆடும் நடனம்.
பின்னணி: சிதம்பரம் தில்லைவனத்தில் சிவனுக்கும் காளிக்கும் இடையே நடந்த நடனப் போட்டியில், காளி அனைத்து அசைவுகளையும் ஈடுகொடுத்தபோது, சிவன் இந்த தாண்டவத்தை ஆடினார். பெண்மை காரணமாக காளி காலை மேலே தூக்க முடியாமல், தோல்வியை ஒப்புக்கொண்டாள்.
சிறப்புத் தலம்: சென்னைக்கு அருகிலுள்ள திருவாலங்காடு வடாரண்யேஸ்வரர் கோயில் ஊர்த்துவ தாண்டவத்திற்கு மிகவும் புகழ்பெற்ற தலம். இங்கே சிவன் காளிக்கு நடனமாடி காட்சியளித்தார்.
சிற்ப அமைப்பு: பொதுவாக வலது காலைத் தூக்கி, மத்தளம் வாசிக்கும் சிவகணங்கள் அல்லது காளியின் முன்பு ஆடும் கோலத்தில் சிற்பங்கள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன.
பார்வைக்கு உரிய தலங்கள்:
திருவாலங்காடு (ரத்ன சபை)
சிதம்பரம் நடராஜர் கோயில்
மதுரை மீனாட்சி அம்மன் கோயில் (இடது கால் தூக்கிய நிலையில் – “கால் மாற்றி ஆடியது”)
காஞ்சிபுரம் கைலாசநாதர் கோயில் (8-ம் நூற்றாண்டு சிற்பம்)
-மஞ்சுளா யுகேஷ்
